AI agent geliştirme
Bir AI agent gelen isteği okur, sonraki adımı seçer, izin verilen bir aracı kullanır ve sonucu kontrol eder. Görev bitene ya da işi bir kişinin devralması gerekene kadar bu böyle sürer. Neye erişebileceğini, hangi işlemler için onay beklediğini ve ne zaman duracağını onu çalıştıran uygulama belirler.
Modelin çevresindeki sistemi baştan sona biz kuruyoruz. İş akışını tasarlıyor, modeli seçiyor, araçları ve veri kaynaklarını bağlıyor, durum yönetimini ve yetkileri kuruyoruz. Değerlendirme testlerini yazdıktan sonra sistemi devreye alıp izliyoruz. Sınırları belli tek bir görevle başlayabilir ya da zaten kullandığınız bir agent'ı iyileştirebiliriz.
AI agent nedir?
AI agent, bir görevi nasıl tamamlayacağına bir dil modeliyle karar veren yazılımdır. Sabit bir script her seferinde aynı adımları izler. Agent ise elindeki araçlardan birini seçer ve her adımı bir öncekinin sonucuna bakarak belirler.
Hangi durumlarda uygun?
Agent'ta sıradaki adıma model karar verir. Bu en çok, görevin sonucu belli olduğu halde oraya giden yol belgelerde yazanlara, ara sonuçlara ya da istisnalara göre değiştiğinde işe yarar.
Uygun olduğu durumlar
Sıradaki adıma e-postalar, belgeler veya serbest biçimli talepler okunarak karar veriliyorsa, görev birden fazla sisteme yayılıp sırayı her sistemden dönen sonuç belirliyorsa ya da kural tabanlı sistemin istisnaları giderek artıyorsa agent iyi bir seçimdir. Belirsiz vakalara bakacak biri ve işin doğru yapıldığını gösteren bir kayıt ya da gözlenebilir başka bir sonuç da gerekir.
Chatbot yetebilir
İhtiyaç yanıt, özet veya taslaksa ve başka bir sistemde işlem yapılması gerekmiyorsa yapay zeka asistanı ya da bir arama arayüzü daha basit olur.
Şirket kurallarıyla ilgili soruyu yanıtlamak · Belgeyi özetlemek · E-posta taslağı hazırlamak
Standart otomasyon yetebilir
Her vakada aynı bilinen adımlar uygulanıyor, kurallar ve girdiler değişmiyorsa sabit adımları izleyen klasik kod genellikle daha doğru bir tercih olur.
Form gönderilince alan kopyalamak · Zamanlanmış rapor göndermek · Bilinen formatı doğrulamak
Uygun olmadığı durumlar
Sonuç güvenilir biçimde kontrol edilemiyorsa ya da yanlış bir işlem kabul edilemiyor ama onay beklemeye zaman yoksa agent doğru tercih olmaz.
AI agent kullanım örnekleri
Her agent belirli tek bir görevi üstlenir. Bütün bir departmanın hedefi, üzerine agent tasarlamak ya da test yazmak için fazla belirsiz kalır.
Destek kaydı inceleme
Talebi okur, hesabı ve son hareketlerini bulur. Onaylı dokümantasyonda çözüm arar, istisnai vakaları da ilgili ekibe yönlendirir.
CRM, destek sistemi, ürün veri tabanı, bilgi tabanı
Gelen belge işleme
Gelen belgeyi sınıflandırır, gerekli alanları çıkarır, şirket kurallarına göre kontrol eder, eksik bilgileri ister ve kaydı incelemeye hazırlar.
E-posta, belge deposu, OCR, ERP veya vaka sistemi
Kurum içi hizmet talepleri
Çalışanın ne istediğini anlar ve eksik bilgileri sorar. Talep şirket politikasına uyuyorsa ilgili kaydı açar, durumunu da aynı konuşmada bildirir.
Chat, kimlik sistemi, insan kaynakları, BT hizmet yönetimi
Araştırma ve raporlama
Soruyu onaylı kaynaklarda yapılacak aramalara böler ve her bulgunun kaynağını not eder. Karşılaştırmayı belirlenen rapor formatında yazar.
Arama, kurum içi belgeler, veri tabanları, raporlama araçları
Operasyon takibi
Geciken veya eksik kalan işleri bulur, bağlı sistemlerde güncel durumu kontrol eder, sorumlu kişiye ulaşır ve yanıt gelince kaydı günceller.
ERP, proje yönetimi, e-posta, mesajlaşma
Sipariş ve talep işleme
Sipariş, iade ya da değişiklik talebini stok durumuna, şirket politikasına ve müşterinin geçmişine göre kontrol eder. Güncellemeyi hazırlar, uygulanmadan önce bir kişi onaylar.
Sipariş yönetimi, ERP, CRM, e-posta
Neler geliştiriyoruz?
İşe görevi yazıya dökerek başlıyoruz. Nerede başlayıp nerede bittiği dışarıdan görülebilmeli. "Müşteri operasyonlarını yönet" gibi bir talimatı test edemezsiniz, hangi yetkilerle çalışması gerektiğini de söyleyemezsiniz. Sistemin geri kalanını bu tanımın üzerine kuruyoruz.
Görev tanımı
Görevi neyin başlattığı, kimin başlatabileceği, hangi girdilere ihtiyaç duyduğu ve hangi işlemleri yapabileceği. İşin ne zaman bitmiş sayılacağı, ne zaman bir kişiye geçeceği ve hangi sınırlarda duracağı da tanımda yer alır.
Araçlar ve entegrasyonlar
Agent'ın kullandığı her API, veri tabanı, belge deposu, tarayıcı tabanlı yazılım, MCP sunucusu ya da şirkete özel fonksiyon, yalnızca tek bir iş yapan ayrı bir araç olarak tanımlanır.
Talimatlar ve durum yönetimi
Görev kurallarını ve gereken geçmişi uygulama tutar. Ara sonuçları, yeniden deneme sınırlarını ve görevin hangi aşamada olduğunu da o izler.
Model ve yönlendirme
Her adımda farklı bir model kullanılabilir. Basit bir sınıflandırma, planlama ya da belge analizi için kullanılan modeli gerektirmez.
Kullanıcı arayüzü
Agent bir sohbet penceresinde ya da kurum içi bir uygulamada yer alabilir, bir gelen kutusundan veya arka plan kuyruğundan da çalışabilir. Kullandığınız bir ürünün içine de yerleştirilebilir.
Agent kendi başına ne kadar iş yapabilir?
Agent'ın ne kadar bağımsız çalışacağını her işlem için ayrı belirliyoruz. Ürün kataloğunu okumakla para iadesi yapmak aynı onay kuralına bağlı olmamalı. Seviye ne olursa olsun her araç kullanıcının kimliğini ve yetkilerini kontrol eder, yalnızca gereken işleme izin verir. Agent'a hiçbir zaman genel bir veri tabanı bağlantısı verilmez. E-postalardaki, belgelerdeki ve araç çıktılarındaki metinler veri olarak işlenir, agent'a yeni yetki tanımaz. Her araç çağrısı kayda geçer.
| Seviye | Agent'ın yaptığı | Kişinin rolü |
|---|---|---|
| Oku ve açıkla | Onaylı kaynakları okur ve başka bir sistemi değiştirmeden bilgi verir. | Gerektiğinde yanıtı kontrol eder. |
| Hazırla | Mesaj, form, karar veya sistem güncellemesi taslağı oluşturur ancak göndermez. | İnceler ve işlemi gönderir. |
| Onaydan sonra uygula | İşlemi planlayıp hazırlar, etkisi yüksek olarak tanımlanan adımdan önce onay bekler. | Onaylar, düzenler veya reddeder. |
| Sınırlar içinde kendi başına uygula | Düşük riskli olarak seçilen işlemleri kendisi tamamlar. İşlem tutarı, kapsam ve yeniden deneme sınırlarını aşamaz. | Logları inceler ve kendisine devredilen vakaları ele alır. |
AI agent nasıl test edilir?
İkna edici görünen birkaç konuşma, bir agent'ın işe yarayıp yaramadığını göstermez. Testler görevin kendisinden alınmış gerçek örnekleri ve zor istisnaları kapsamalı. Yetki sınırlarını, araç hatalarını ve doğru davranışın işi bir kişiye devretmek olduğu vakaları da içermeli.
Bu vakaları tekrar çalıştırılabilen bir değerlendirme paketine dönüştürüyoruz. Paket, agent'ın görevi tamamlayıp tamamlamadığına ve araçları doğru kullanıp kullanmadığına bakar. Verdiği bilgilerin izinli kayıtlara dayanıp dayanmadığını, belirlenen sınırda durup durmadığını ya da işi bir kişiye devredip devretmediğini de kontrol eder. Tamamlanan görev başına maliyeti ve aynı test tekrarlandığında sonuçların ne kadar tutarlı kaldığını da ölçer. Talimatlar, araçlar, model ya da bağlı sistemler değiştiğinde paketi yeniden çalıştırıyor, canlı ortamdaki çalışma kayıtlarından yeni vakalar ekliyoruz.
Neler teslim edilir?
Kararlaştırılan görev için devreye alınabilecek bir uygulama teslim ediyoruz. Bir prompt dosyası ya da yalnızca seçilmiş örneklerde çalışan bir demo, işi canlı ortamda yürütmeye yetmez.
- Kaynak kod ve kurulum yapılandırması
- Araç tanımları ve bağlı sistem entegrasyonları
- Görev talimatları, durum yönetimi ve durma kuralları
- Kimlik doğrulama, yetkiler ve onay akışları
- Tekrar çalıştırılabilir değerlendirme vakaları ve test sonuçları
- Loglama, izleme ve işletim dokümantasyonu
- Kapsamdaysa kullanıcı veya yönetici arayüzü
Sık sorulan sorular
AI agent ile chatbot arasındaki fark nedir?
Chatbot soruları yanıtlar ya da metin taslağı hazırlar. AI agent ise işin bir bölümünü de yapar. Sıradaki adıma karar verir, araçlarınızı kullanır ve görev bitene ya da bir kişinin devralması gerekene kadar devam eder.
AI agent şirket verilerimize erişmek zorunda mı?
Her zaman değil, ama iş süreçlerinde kullanılan agent'ların çoğu bir miktar veriye ihtiyaç duyar. Agent yalnızca görmesine izin verilen bilgiyi, mevcut sistemlerinizdeki yetkilerle görür.
AI agent mevcut yazılımlarımızla çalışabilir mi?
Genellikle evet. Çoğu yazılıma düzgün bir bağlantı kurulabilir. Kurulamadığında başka yollar da vardır, ama bunlar daha fazla test ve bakım ister.
Birden fazla AI agent kullanmak gerekir mi?
İlk aşamada nadiren gerekir. Birkaç net araç kullanan tek bir agent'ı test etmek ve işletmek daha kolaydır. Görevin bazı bölümleri farklı kurallar veya sorumlular gerektirdiğinde işi bölmek ileride mantıklı olabilir.
AI agent kendi altyapımızda çalışabilir mi?
Çoğu zaman evet. Kendi sunucularınızda ya da özel bulutta çalıştırılabilir. Hassas adımları içeride tutup yalnızca onayladığınız görevlerde dış bir model kullanmak da mümkündür.
AI agent'ımız hangi yapay zeka modelini kullanmalı?
Aday modelleri sizin görevinizde test ediyor, işi iyi yapan, hız, gizlilik ve maliyet açısından da kabul edilebilir olanı seçiyoruz. Model ileride sistemi baştan kurmadan değiştirilebilir.
AI agent geliştirmek ne kadar sürer?
Süreyi en çok kapsam belirler. İyi tanımlanmış tek bir görev, birden fazla sisteme ve ekibe yayılan bir agent'tan daha kısa sürede geliştirilir. Görevi ve ilgili sistemleri gördükten sonra bir tahmin verebiliriz.
Kullandığımız bir AI agent'ı iyileştirebilir misiniz?
Evet. Agent'ın kullanımda nasıl davrandığına, nerede hata yaptığına ve maliyetine bakıyor, ardından değişiklik öneriyor ya da bunları kendimiz yapıyoruz.
Teknik kaynaklar
Bu sayfadaki yaklaşım, model sağlayıcılarının ve NIST'in agent'ların kurulması, test edilmesi, denetlenmesi ve güvenliği üzerine yayımladığı rehberlere dayanıyor.
Birlikte çalışalım
Üzerinde çalıştığınız konuyu birkaç satırla anlatın, size geri dönelim.
Blogdan
Tüm yazılarAI agent geliştirmenin ve işletmenin maliyeti ne kadar?
AI agent projelerinin maliyeti 8.000 dolardan 250.000 doların üzerine kadar çıkabilir. Yetkiler, entegrasyonlar, istisnalar ve insan incelemesi bütçeyi etkiler.
Yazıyı okuyunKendi verilerinizle yapay zeka destekli chatbot nasıl geliştirilir?
Şirket verileriyle chatbot geliştirirken esas alınacak kaynaklar, sistem bağlantıları, erişim yetkileri, çalışana aktarım ve testler nasıl planlanır?
Yazıyı okuyunYapay zeka projelerinde asıl iş çoğu zaman entegrasyondur
Bir projeye yapay zeka etiketi koymak, asıl işi görünmez kılabilir. Değer, modeli şirket verisine ve iş akışına bağlayan entegrasyondan gelir.
Yazıyı okuyun

